header-specialisten in gezondheidszorg

voorwoord specialisten

Specialisten in geestelijke gezondheid

Parnassia Groep biedt specialistische hulp voor alle psychische problemen. Negentien specialismegroepen helpen de professionals in onze teams daarbij, door het verspreiden van specialistische kennis, ervaringen en nieuwe inzichten. In 2019 bereikten we tal van grote en kleine verbeteringen in onze specialistische zorg. Hieronder vier ontwikkelingen uitgelicht.

artikelen specialisten

“Door rekening te houden met DNA-verschillen kun je de keuze van een geneesmiddel en de dosering afstemmen op de individuele patiënt.”

Precies de juiste medicatie

Een vooruitstrevend vakgebied waarin Parnassia Groep ook dit jaar weer stappen heeft gezet, is de farmacogenetica. Hierbij staat het onderzoek centraal naar de relatie tussen variaties in het DNA en de effecten van geneesmiddelen.

“Door rekening te houden met DNA-verschillen kun je de keuze van een geneesmiddel en de dosering afstemmen op de individuele patiënt”, zegt dr. Roos van Westrhenen, gepromoveerd psychiater en klinisch farmacoloog Parnassia Groep. “Door deze afstemming is de medicatie mogelijk effectiever en kun je de kwaliteit van leven van de patiënt misschien verbeteren.”

DNA-onderzoek

Op de speciale polikliniek Farmacogenetica onderzocht dr. Westrhenen onder andere het DNA van Evelien Metz (22). Evelien heeft al 14 jaar last van chronische pijnklachten. De medicatie die ze daarvoor kreeg, hielp enigszins, maar Evelien heeft altijd last gehad van bijwerkingen. Roos van Westrhenen heeft op basis van het onderzoek medicatie geadviseerd in een passende dosis, die beter aansluit op het DNA-profiel van Evelien.

Evelien: “Door het onderzoek weet ik nu eindelijk waarom de medicatie die ik slikte niet werkte. Ik voel me mentaal en fysiek een stuk beter en ben benieuwd naar welk middel wél zal aanslaan.”

In 2019 zijn er meer dan 100 patiënten in behandeling gekomen bij de polikliniek Farmacogenetica. Aan het begin van de coronacrisis is de poli gedigitaliseerd, waardoor mensen zonder fysiek contact via (video)-bellen geholpen kunnen worden.

Lees ook: Medicatie-advies op maat (PsyQ.nl)

“Slaap is het eerste dat ontregelt, en het laatste dat zich laat regelen.”

Slaapproblemen en psychiatrische ziektes

Een langdurige of permanente verstoring van het slaap-waakritme speelt mogelijk een belangrijke rol bij psychiatrische ziekten als depressies, een bipolaire stoornis, psychoses, PTSS en ADHD. Omgekeerd kan het aanpakken van een verstoord slaap-waakritme mogelijk bijdragen aan het (deels) herstellen van deze aandoeningen. PsyQ besteedde in 2019 aandacht aan slapen tijdens de 6-weekse ‘slaapcampagne’.

Dr. Judith Haffmans, klinisch farmacoloog en chronobioloog bij PsyQ is deskundige op het gebied van slaap en slaapproblemen en de mogelijke behandelingen.

 

Lees hier het interview met Judith Haffmans (PsyQ.nl)

“Ik merkte dat mijn patiënt zich ineens veel meer begrepen voelde, omdat ik het anders aanpakte.” - Behandelaar van FACT-team

Hoe ga je om met mensen met een persoonlijkheidsstoornis?

Omgaan met patiënten met een persoonlijkheidsstoornis, ook al is het niet je specialiteit, hoe doe je dat? Met die vraag in het achterhoofd ontwikkelde het Kenniscentrum Persoonlijkheidsstoornissen van Parnassia Groep een training. In 2019 rolde Parnassia Groep deze training op grote schaal uit binnen de FACT-teams, maar ook bij andere teams.

“Een persoonlijkheidsstoornis maakt vaak de interactie tussen patiënt en behandelaar lastig. Als je daar niet een beetje handigheid in hebt, dan gaat dat mis”, zegt Ellen Willemsen, psychiater en specialismeleider. “We hebben een basistraining ontwikkeld waarbij je leert omgaan met iemand met een persoonlijkheidssstoornis, ook al ligt daar niet je specialisme.”

Tweedaagse training

De officiële naam van de tweedaagse training is ‘GITPD’: Guideline Informed Treatment for Personality Disorders. In 2019 rolde Parnassia Groep de training op grote schaal uit in diverse zorgbedrijven. Twaalf, intern opgeleide trainers, trainden hun collega’s. Ellen traint de trainers en geeft zelf ook de training in allerlei soorten teams. Ellen: “Of je nou in de verslavingszorg kijkt, of in een kliniek, of op een polikliniek, overal in de SGGZ heeft ongeveer de helft van de patiënten (ook) een persoonlijkheidsstoornis. We hebben een aantal goede behandelvormen, zoals schematherapie en dialectische gedragstherapie, maar in een FACT-team of een ouderenteam heb je vaak niet genoeg mensen die dat kunnen geven.”

Hard werken

“Na een lastig gesprek met iemand met een persoonlijkheidsstoornis kan het zijn dat je denkt; ik heb ontzettend hard zitten werken, maar heeft het eigenlijk ergens toe geleid?”, vervolgt Ellen. “Tijdens de training leer je onder andere hoe je zo’n gesprek anders kunt voeren en ervaren. Ik kan me een deelneemster herinneren die op de eerste dag in een rollenspel een eigen praktijkvoorbeeld oefende. Nadat ze die betreffende patiënt sprak na de eerste cursusdag, zei ze bij de vervolgsessie: ‘Het was niet zo dat in een keer alles opgelost was, maar ik voelde me in een keer rustig tijdens het gesprek, en ik was helemaal niet moe na afloop.”

Veel positieve reacties

“We krijgen veel positieve reacties”, zegt Ellen tot slot. “We horen ook dat het veel beter lukt om in de FACT-teams tot overeenstemming te komen. Want bij patiënten met een complexe hulpvraag zie je vaak dat iedereen wat anders vindt. Daar is in de training ook echt aandacht voor. We kijken naar de meningsverschillen en hoe je die kunt oplossen met elkaar.”

Lees meer over persoonlijkheidsstoornissen

Psychiater Marianne Post: “Jeugdverslavingszorg wordt volwassen”

De jeugdverslavingszorg is een relatief jong vakgebied, vertelt Marianne Post, psychiater bij Brijder Jeugd. Ruim twintig jaar geleden werd Mistral opgericht, een kliniek voor jongeren met primair een verslavingsprobleem. De laatste 10 jaar hebben we zowel klinisch als middels wetenschappelijk onderzoek, een enorme ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van dubbele diagnostiek bij jongeren tussen de 13 en 23 jaar.

Mistral biedt een geïntegreerde vrijwillige klinische behandeling aan jongeren bij wie sprake is van een dubbele dan wel triple-diagnose. Dit houdt in dat de behandeling zich richt op zowel verslavingsproblematiek als psychiatrische klachten en in het geval van triple-diagnose wordt hierbij ook rekening gehouden met beperkt cognitief functioneren vanuit zwakbegaafdheid.

Fasegericht dagprogramma

Marianne Post: “We werken vanuit systemisch oogpunt en in de behandeling staat het fasegerichte dagprogramma centraal. Hierin is herstel van ritme en gezonde leefstijl een vereiste, volgen jongeren groepsbehandelingen, leren ze van elkaar middels een voornamelijk positieve bejegening binnen de kaders en regels van de afdeling. Motiverende gespreksvoering en elementen van de cognitieve gedragstherapie staan centraal in het behandelaanbod, maar ook dramatherapie, sport en inbreng vanuit ervaringsdeskundigheid. De zorg is gericht op detoxificatie en het motiveren tot gedragsveranderingen. We werken intensief samen met de ketenpartners binnen de psychiatrie, de verslavingszorg en de maatschappelijke instellingen. Dit alles om de zorg zo goed mogelijk in te passen in de behoeften van de patiënt en zijn omgeving.”

Mooie resultaten

In 2019 zijn mooie resultaten bereikt. Marianne Post: “De jeugdverslavingszorg heeft sinds vorig jaar een eigen tak in Verslavingskunde Nederland (VKN) en Brijder Jeugd is vertegenwoordigd in de programmalijn. Na 7 jaar lobbyen worden we erkend als apart specialisme en kunnen we ons verenigen en kennis bundelen. De jeugdverslavingszorg wordt volwassen, zo voelt het voor ons. Een volwaardig vakgebied!”


Lees meer over jeugdverslavingszorg op Youz.nl