'Roken zat verweven in wie ik was'

Leanne begon al op jonge leeftijd met roken. “Ik was dertien, veertien jaar. Ik kom uit een gezin met twee flink rokende ouders waar thuis en in de auto flink werd gerookt. Dat was toen heel normaal. Als je daarin opgroeit, is de stap om zelf te gaan roken eigenlijk heel klein.” In haar puberteit werd dat ‘normale’ nog eens versterkt. “Oudere jongeren rookten omdat het stoer was. Toen ik eenmaal begon met roken, mocht dat ook thuis. Ik heb jarenlang bijna een pakje per dag gerookt.'

Stoppoging

De wens om te stoppen kwam al relatief vroeg. Rond haar 21e deed Leanne een eerste serieuze stoppoging, maar die mislukte. “Mijn partner rookte toen nog. Dat maakt het echt lastiger.” Toch bleef het gevoel knagen. “Ik merkte vooral hoe vervelend ik het vond dat ik er zó aan vastzat. Dat je constant bezig bent met wanneer je weer een sigaret kunt roken.”

Groepsbehandeling

De definitieve stap zette Leanne drie jaar geleden. Samen met haar man besloot ze: nu is het klaar. Dit keer pakte ze het anders aan en volgde ze een stoppen-met-rokenbehandeling in groepsverband. “Dat was echt waardevol. Vooral omdat ik jong ben begonnen met roken. Dan verweeft het zich met je identiteit zonder dat je dat doorhebt.”

In de groep kwam dat inzicht pas echt binnen. “Ik had bijvoorbeeld gedachten als: mensen die niet roken zijn saai. Of: zonder sigaret wordt alles minder gezellig. Dat is natuurlijk onzin, maar dat soort overtuigingen sturen je gedrag enorm.” Door die gedachten te herkennen en te onderzoeken, kon ze ze loslaten. “Dat heeft me echt geholpen.”

Leanne gebruikte in het begin nicotinepleisters, maar vooral de gedragsmatige kant maakte voor haar het verschil. “Ik had een stappenplan voor momenten waarop ik trek kreeg. Dan dronk ik een glas water – iets wat ik sowieso te weinig deed – en keek ik in een app wat stoppen me al had opgeleverd. Dat werkte verrassend goed.”

Cadeaus aan jezelf

De app liet niet alleen zien hoeveel geld ze bespaarde, maar ook wat er in haar lichaam gebeurde. “Dat vind ik interessant: zuurstofniveaus, reuk, smaak. En het motiveert.” Ze stelde zichzelf ook beloningen in het vooruitzicht. “Een mooie loungeset voor in de tuin, een nieuw instrument. Het zijn cadeaus aan jezelf. Niet omdat je anders niets mag, maar omdat je bewust stilstaat bij wat je wint.”

Merkt ze verschil in haar gezondheid? “Minder dan ik had verwacht,” zegt ze eerlijk. “Ik was altijd al sportief. Maar mijn smaak en reuk zijn duidelijk verbeterd. En ja, ook mijn huid en mijn tanden – dat zijn mooie extra’s.” Wat het belangrijkste verschil is? Daar hoeft ze niet lang over na te denken. “Vrijheid. Niet meer continu bezig zijn met roken. Niet meer denken: kan ik hier roken, wanneer weer, heb ik genoeg sigaretten? Dat gevoel van onafhankelijkheid is goud.”

Na drie jaar is de drang vrijwel weg, al denkt ze er soms nog aan. “Dan zie ik vriendinnen op een feestje met een wijntje en een sigaret en denk ik: dat ziet er gezellig uit. Maar ik weet ook: als ik nu één sigaret rook, ben ik terug bij af. Dat is mijn valkuil. Dus die ga ik niet meer in.” Ook haar man stopte uiteindelijk – zonder begeleiding, maar wel tegelijk met Leanne. “Dat hielp enorm.”

Veranderende norm

De veranderende norm binnen de maatschappij en binnen Parnassia Groep speelde voor Leanne zeker een rol om te stoppen. “Je merkt gewoon dat roken steeds minder normaal wordt. Vroeger zei ik zonder nadenken: ik ga even roken. Nu voelde dat bijna ongemakkelijk. Niet omdat mensen je veroordelen, maar omdat je zelf voelt: dit klopt eigenlijk niet.” Over het rookvrije beleid is ze duidelijk. “Toen ik nog rookte, vond ik het betuttelend. Nu denk ik: het is een verslaving. Waarom zouden we dat faciliteren? Dat Parnassia Groep zich hier actief voor inzet, vind ik echt goed.”