'Autisme hoort bij mij'
Ongeveer 9 jaar geleden kreeg collega Lidewij* de diagnose autisme. En daar was ze blij mee, opgelucht zelfs. Omdat er nog steeds veel hardnekkige vooroordelen bestaan over autisme wil ze met dit interview duidelijk maken dat autisme hebben geen probleem is. Sterker nog: haar kwaliteiten maken haar tot een geliefde collega.
Lidewij werkt al meer dan 15 jaar bij Parnassia Groep en sinds 2019 werkt ze voor Antes. In haar functie bezoekt ze cliënten thuis waar ze hen ondersteunt in het dagelijks leven. Rond 2017 kreeg ze de diagnose ‘autisme met een sterk ontwikkeld werkgeheugen’. Lidewij was opgelucht. Het verklaarde waarom ze zich in haar jeugd vaak anders had gevoeld en waarom ze op latere leeftijd in discussies snel geraakt was. Ze begreep toen ook waarom sociale situaties haar meer energie kostten dan bij andere mensen.
Als kind had Lidewij altijd vriendjes en vriendinnetjes, maar echte aansluiting voelde ze zelden. “Ik haalde andere kinderen op om te spelen, maar toch voelde ik me er niet echt bij horen. Alsof iedereen een handleiding had die ik nooit had gekregen.” Pas veel later vallen de puzzelstukjes op hun plek. Een leidinggevende maakt ooit een grap: ‘Ja Lidewij, we weten toch dat jij autisme hebt?’ Voor Lidewij voelde dat grapje niet vervelend, maar eerder als een bevestiging van iets wat ze zelf al vermoedde. Ze verdiept zich in autisme, kijkt filmpjes, leest zich in en herkent zichzelf. Niet gedeeltelijk, maar volledig.
Maskeren en overprikkeling
Een belangrijk inzicht voor Lidewij was het stukje maskeren: het automatisch camoufleren van prikkels, emoties en angsten. “Dat doe je niet bewust,” legt ze uit. “Het gebeurt gewoon; het autistische brein werkt zo. Ik leerde onbewust op jonge leeftijd om mensen zonder autisme te imiteren. Maar dat kost veel energie. Daarom heb ik rustmomenten nodig. Zondag is vaak mijn dag. Even niks, behalve misschien wat knutselen."
Misverstanden en kwaliteiten
In het dagelijks leven merkt Lidewij dat er nog veel onbegrip is. “Mensen zeggen weleens: ‘Maar jij bent toch hartstikke sociaal? Dan heb je toch geen autisme?’ Terwijl autisme geen gebrek aan gezelligheid is. Het is een manier van informatie verwerken. Een hersenaandoening."
Lidewij praat niet alleen over de uitdagingen die bij autisme horen, ze benadrukt ook graag haar kwaliteiten. En die heeft ze genoeg. Ze heeft een uitzonderlijk sterk ontwikkeld werkgeheugen, kan uitstekend plannen en is analytisch heel scherp. “Dat helpt me enorm in mijn werk. Ik zie vaak al snel hoe processen lopen en wat er nodig is. Mijn vorige leidinggevende vroeg me zelfs om collega’s te helpen met plannen. Ik vond dat zo mooi: niet ‘ondanks’ mijn autisme, maar juist ‘dankzij’ mijn autisme.
Wat Lidewij misschien wel het allerbelangrijkste vindt, is dat autisme gezien mag worden als onderdeel van wie iemand is. Niet als stempel of beperking. “Pas als je het ziet als deel van iemands identiteit, doorbreek je stigma,” zegt ze. “Ik bén autistisch. Voor 100%. Dat bepaalt hoe ik denk, hoe ik prikkels verwerk, hoe ik de wereld zie. En dat is goed."
* Lidewij is een gefingeerde naam.