Iemand met een dwangstoornis heeft last van dwanggedachten en/of dwanghandelingen. Andere termen voor een dwangstoornis zijn een dwangneurose en obsessieve-compulsieve stoornis (OCS).

Symptomen van dwanggedachten

Er is sprake van dwanggedachten als:

  • verontrustende gedachten blijven terugkeren en angst of spanning veroorzaken
  • u probeert de gedachten te negeren of te onderdrukken, of te neutraliseren (vervangen) met een andere gedachte of handeling
  • u zich ervan bewust bent dat de dwanggedachten voortkomen uit de eigen geest.

Symptomen van dwanghandelingen

Handelingen die u van uzelf eerst moet uitvoeren en steeds weer opnieuw, worden dwanghandelingen genoemd. Als u die handelingen niet doet, dan bent u er van overtuigd dat er iets mis gaat.

Dat we dagelijks dingen moeten doen is normaal. Bij mensen met dwanghandelingen is dit ‘moeten’ een ongezonde dwang geworden, of zijn bepaalde gewoonten extreem geworden.

Voorbeelden van dwanghandelingen zijn:

  • smetvrees (bijvoorbeeld 50 keer per dag de handen wassen, het huis voortdurend schoonmaken),
  • controledwang (steeds weer controleren of de deur is afgesloten, of het gas inderdaad uitgezet is)
  • dwang tot ordenen (telkens kleren precies recht opvouwen en in de kast leggen)
  • geestelijke handelingen zoals bidden of tellen

Proberen deze dwanggedachten of –handelingen te onderdrukken of te negeren werkt vaak niet. Pas als u eraan ‘toegegeven’ heeft, stopt het. Dit kan veel tijd in beslag nemen en daarmee een belemmering zijn op school, werk en in het sociale leven.

Heb ik een angststoornis? Doe de online zelftest angststoornissen.

Wat kunt u doen?

Praat met uw huisarts, al dan niet naar aanleiding van de uitkomst van de test, over uw klachten. Deze kan u een verwijsbrief geven voor verder onderzoek door bijvoorbeeld een behandelteam van Parnassia Groep. Na dit onderzoek wordt de beste aanpak voor uw problemen met u besproken.

Behandeling

Een dwangstoornis kan worden behandeld met cognitieve gedragstherapie. Er wordt samen met u toegewerkt naar het verminderen van de dwanghandelingen en dwanggedachten. Dit gebeurt door het doen van oefeningen. Ook wordt u geleerd uw eigen bezorgde, angstige gedachten te onderzoeken en bij te stellen.

Het is ook mogelijk om met behulp van medicatie behandeld te worden of om een combinatie van beide behandelingen te krijgen. Dit wordt met u overlegd.