Dementie is een verzamelnaam voor vele verschillende hersenaandoeningen. De ziekte van Alzheimer is meest bekende en ook de meest voorkomende vorm van dementie. Ongeveer driekwart van alle mensen met dementie heeft Alzheimer.

Symptomen van Alzheimer

Kenmerkend van Alzheimer is dat het geheugen langzamerhand achteruit gaat. Naarmate de ziekte steeds meer vordert, worden de gevolgen ook steeds duidelijker. Het beperkt in toenemende mate letterlijk de bewegingsvrijheid van diegene met Alzheimer.

De kenmerken van Alzheimer

De symptomen van Alzheimer zijn niet altijd meteen duidelijk, zeker niet voor degenen die ‘de patiënt’ dagelijks of vaak zien. Iemand die wat verder weg staat en dus niet dagelijks degene met Alzheimer ziet en spreekt, ziet het verschil met de vorige keer duidelijker. Een paar kenmerkende zaken van Alzheimer:

  • Het gedrag verandert geleidelijk. Degene wordt onrustiger, gaat dwalen door het huis en kan ook achterdochtiger worden.
  • De gebruikelijke alledaagse zaken lukken steeds minder goed. Iets plannen, iets regelen, nadenken over iets en beslissingen nemen gaan niet meer zo vanzelfsprekend als voorheen.
  • Vanzelfsprekende zaken, die eerst ‘gedachteloos’ werden gedaan, vergen nu meer en meer inspanning. Aankleden, schoenen strikken, tafel dekken zijn daar voorbeelden van. Wat opvalt is dat handelingen vaak niet meer in de goede volgorde worden uitgevoerd.
  • Nieuwe informatie onthouden lukt steeds minder goed. Iemand met Alzheimer moet ook steeds meer ‘in het geheugen gaan graven’ voor oudere informatie en herinneringen.
  • Het besef van tijd en plaats vervaagt. Dat betekent dat iemand met Alzheimer steeds minder goed weet welke dag het is, welke maand en zelfs jaar. Weten waar hij is, is ook geen vanzelfsprekendheid meer. In een andere omgeving dan thuis, kan voor iemand met Alzheimer heel verwarrend zijn.
  • Taalvaardigheid neemt af. De manier van spreken verandert geleidelijk. De zinnen worden korter en eenvoudiger. Het taalbegrip neemt ook af. Degene met Alzheimer heeft steeds meer moeite de ander te begrijpen.
  • Het herkennen van voorwerpen en weten waar het voor dient verdwijnt. Dat iets een glas heet en bedoeld is om uit te drinken kan op een gegeven moment iets zijn wat iemand met Alzheimer niet meer weet. Of het geluid van de deurbel wordt niet meer herkend, en de logische actie om dan de deur open te doen is volgt dan ook niet.

Hoe ontstaat Alzheimer?

De precieze oorzaak is niet bekend, maar wetenschappers denken dat in de hersenen de zenuwcellen kapot gaan. Dit komt doordat eiwitten, ook wel plaques genoemd, zich ophopen in de zenuwcellen. Op een gegeven moment gaat zo’n cel dan stuk. Als dit veel vaker gebeurt, dan komen signalen niet meer goed door. Uiteindelijk zullen de zenuwcellen afsterven. De hersencellen kunnen daardoor niet meer functioneren.

Vergeetachtigheid is niet meteen Alzheimer

Als iemand ouder wordt, gaat ook het geheugen achteruit. Dat is normaal. Er zijn diverse redenen:

  • Leeftijd
  • Gebruik van bepaalde geneesmiddelen
  • Opgelopen hersenletsel, na een zware hersenschudding
  • Vitaminegebrek, vooral vitamine B
  • Overmatig en langdurig alcoholgebruik
  • Ernstige ziekten als reuma en kanker kunnen als neveneffect geheugenproblemen veroorzaken.

Maakt u zich zorgen over uw eigen geheugen of dat van iemand anders? Maak dan een afspraak met de huisarts. Ga met de ander mee naar de huisarts, zodat u daar ook uw vermoedens verder kunt toelichten. De huisarts kan zorgen voor een verwijzing naar een gespecialiseerde behandelaar. Bij Parnassia Groep zijn Bavo Europoort (regio Rijnmond), Dijk en Duin (regio midden van Noord-Holland) en ook Parnassia (regio Haaglanden) gespecialiseerd in deze zorg.