Paniek is normale reactie in een (levens)gevaarlijke situatie. Bij een paniekstoornis heeft u regelmatig paniekaanvallen. De paniek staat niet in verhouding met de situatie. Tijdens zo’n paniekaanval wordt u onverwacht overvallen door een intense angst. Aansluitend bestaat er een voortdurende angst voor nieuwe angstaanvallen (anticipatie angst of ‘angst voor de angst’)

Paniekaanval

Als de paniek vooral optreedt in een specifieke situatie dan kan er sprake zijn van een specifieke fobie. De situatie kan ook gelijk zijn aan een gebeurtenis die u als zeer schokkend heeft ervaren. Mogelijk houden de intense angstklachten in dit geval verband met een trauma.

Vroeger dacht men dat de meeste paniekaanvallen (dus niet de stoornis!) eigenlijk aanvallen van hyperventilatie waren. Tegenwoordig denkt men daar wat anders over. Nu denkt men dat hyperventilatie soms onderdeel kan uitmaken van paniekaanvallen en soms niet.

Symptomen paniekstoornis

Tijdens een paniekaanval kunt u onder meer de volgende lichamelijke verschijnselen ervaren:

  • hartkloppingen
  • druk op de borst / benauwdheid
  • beven
  • droge mond
  • misselijkheid
  • zweten / koude rillingen
  • duizeligheid
  • idee flauw te gaan vallen
  • verdoofd / tintelend gevoel
  • angst om dood te gaan
  • angst om de controle te verliezen
  • gevoel van onwerkelijkheid

Deze reacties kunnen de paniek weer vergroten. U kunt dan bang worden voor een mogelijke hartaanval of flauwvallen. Hierdoor kunt u een angst ontwikkelen voor een paniekaanval. U gaat dan situaties uit de weg die kunnen leiden tot een paniekaanval. Dit wordt agorafobie of pleinvrees genoemd.

Het uit de weg gaan van bepaalde situaties lijkt u in eerste instantie een goede aanpak. Het gevolg is echter dat u steeds minder durft te ondernemen en dat u voor meer situaties angstig wordt.

Wat kunt u doen?

Heb ik een angststoornis? Doe de online zelftest Angst. Bespreek uw klachten, en de uitkomsten van de test, ook met uw huisarts. Blijf niet rondlopen met uw klachten, ze beperken u in het dagelijks leven. De klachten gaan bij niet behandelen ook steeds grotere vormen aannemen.

De behandeling van een paniekstoornis

Een paniekstoornis wordt behandeld met cognitieve gedragstherapie of medicatie. In het laatste geval wordt de medicatie vaak gecombineerd met de cognitieve gedragstherapie.
Cognitieve gedragstherapie is een bewezen effectieve behandelmethode. Er wordt samen met u toegewerkt naar het niet meer vermijden van situaties. Dit gebeurt door het doen van oefeningen om de situaties die u bang maken weer te kunnen ingaan. U leert hierdoor hoe u bezorgde, angstige gedachten kunt bijstellen. Hierdoor bent u weer in staat om op een realistische manier te denken over de situaties die u vreesde en neemt de vermijding af. Soms worden deze oefeningen geheel of gedeeltelijk online aangeboden. Samen met uw behandelaar neemt u daarover een besluit.