Steeds meer mensen kunnen thuis blijven wonen en in hun eigen thuisomgeving oud worden. Vaak met hulp en ondersteuning van anderen. Soms gaat dat niet goed, dan is er soms sprake van ouderenmishandeling. Soms bewust en soms ook onbewust.

Wat is ouderenmishandeling?

De laatste jaren zien we een stijgende lijn in het aantal geregistreerde meldingen van ouderenmishandeling. Het vermoeden is dat het aantal geregistreerde meldingen slechts een klein deel is van het aantal daadwerkelijke gevallen van ouderenmishandeling.

Ouderenmishandeling zijn alle handelingen die ervoor zorgen dat de oudere lijdt. Er zijn verschillende vormen van ouderenmishandeling:

  • Lichamelijke mishandeling (slaan, knijpen, te veel of te weinig medicijnen)
  • Psychische mishandeling (pesten, dreigen, intimideren)

Dit zijn de 2 meest voorkomende vormen van mishandeling. Andere vormen zijn:

  • Verwaarlozing (onvoldoende voedsel en drinken, tekortschietende persoonlijke en huishoudelijke hygiëne)
  • Financiële uitbuiting (misbruik van de bankrekening, verdwijnen van kostbaarheden)
  • Seksueel misbruik (verrichten van seksuele handelingen met of in het bijzijn van de oudere, tegen de wens van de oudere.)

Bij mishandeling is meestal sprake van opzet, het is bewust. Soms is de mishandeling het gevolg van overbelasting van een mantelzorger. Dan spreken we over ontspoorde mantelzorg. Mantelzorgers kunnen overbelast door naast een baan en een eigen huishouden ook nog, soms langdurig en veelvuldig, te zorgen voor een ander.

In de folder: Vrijwilligers tegen ouderenmishandeling vindt u meer informatie hierover, naast een handig stappenplan. Deze folder maakt deel uit van een informatiepakket.

Definitie ouderenmishandeling

Ouderenmishandeling is al het handelen of het nalaten van handelen van al degenen die in een terugkerende persoonlijke of professionele relatie met de oudere (iemand van 65 jaar of ouder) staan, waardoor de oudere persoon lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt, en waarbij van de kant van de oudere sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid.

Bron: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport (2011). Actieplan Ouderen in Veilige Handen

Signalen van ouderenmishandeling

Helaas worden ouderenmishandeling en ontspoorde mantelzorg meestal niet of te laat herkend, terwijl het aantal geregistreerde meldingen stijgt. Hoe kunt u ouderenmishandeling herkennen? Het begint met een ‘niet pluis-gevoel’ of met signalen die u van een ander krijgt. Let op; niet ieder signaal hoeft te wijzen op ouderenmishandeling. Dit signaal of niet-pluisgevoel moet u wel beter kunnen verwoorden, voordat u naar de huisarts of het hoofd van de behandel/verpleegafdeling gaat.