Een andere benaming voor sociale fobie is een sociale angststoornis. De angst om in ogen van anderen te kort te schieten oftewel faalangst is een vorm van sociale angst.

Als iemand bang is voor situaties waarin men

  • geconfronteerd wordt met onbekenden,
  • de kans loopt om kritiek te krijgen en bang is om zich op een beschamende manier te zullen gedragen,
  • de kans bestaat kritiek te krijgen of zichzelf belachelijk te maken,

kan er sprake zijn van een sociale fobie. Mensen die hier last van hebben vinden het vaak moeilijk om over hun klachten te praten. Mensen in hun omgeving zien bovendien dikwijls de ernst van het probleem niet in.

Mensen met een sociale fobie passen zich vaak voortdurend aan anderen aan. Pas wanneer hun fobie hen belemmert in het dagelijks leven of bij het vinden van een partner zoeken ze hulp.

Regelmatig zie je verslavingsproblematiek als bijkomend probleem bij een sociale fobie. Alcohol en drugs worden gebruikt om de angst te onderdrukken. Dit kan op zijn beurt weer tot nieuwe problemen leiden. Een sociale fobie kan ook leiden tot depressieve gedachten en zelfs een depressie.

Symptomen sociale fobie

Een sociale fobie kenmerkt zich door een of meer van de volgende symptomen:

  • angst voor situaties waarin u denkt dat u bekeken, uitgelachen of vernederd zult worden. Iemand met een sociale fobie is voortdurend bang om zich in het bijzijn van anderen belachelijk te maken. Voor een groep moeten staan en iets (moeten) zeggen, een presentatie verzorgen, in het middelpunt staan, een verjaardag is voor mensen met een sociale fobie zeer beangstigend.
  • vermijden van de gevreesde sociale situaties
  • irreële gedachten over zichzelf en de ander
  • niet realistische verlammende voorspellingen over zichzelf en reacties van anderen
  • overdreven negatief beoordelen van eigen functioneren in sociale situaties
  • zelfgerichte aandacht: u let vooral heel erg op uzelf, hoe u doet en wat u aan uzelf merkt i.p.v. dat u aandacht hebt voor wat er om u heen gebeurt

De vermijding, de angst of het lijden in de gevreesde sociale situatie(s) hebben veel invloed op het dagelijks functioneren. Bovendien gaat angst altijd gepaard met lichamelijke klachten. Denk bijvoorbeeld aan:

  • blozen
  • trillen
  • zweten
  • spiertrekkingen
  • hartkloppingen
  • misselijkheid
  • droge keel

Een sociale fobie kan uiteindelijk leiden tot het vermijden van allerhande sociale situaties. Verjaardagen bezoekt u niet meer of bellen gaat u uit de weg. U komt gaandeweg in een sociaal isolement. Dit kan leiden tot depressiviteit.

Wat kunt u doen?

Herkent u zich in bovenstaande?  Doe de test angststoornissen.

Ga naar de huisarts en bespreek uw klachten. Neem eventueel iemand mee die u vertrouwt en die u kan steunen. De huisarts kan u een verwijsbrief geven voor verder onderzoek. Uw klachten worden door ons behandelteam nader onderzocht. In samenspraak met u bespreken de hulpverleners welke behandeling het beste bij uw klachten past.

Behandeling van sociale fobie

Een behandeling vermindert de angst voor en het vermijden van sociale situaties. De behandeling gaat in op waar u uw aandacht op richt in sociale situaties, op uw gedrag en op de manier waarop u tegen uzelf en andere mensen aankijkt. Samen met uw behandelaar werkt u eraan dat u uw aandacht weer meer kunt richten op uw omgeving, zodat u ook beter kunt reageren in sociale situaties. U doet oefeningen waardoor u leert om sociale situaties weer in te kunnen gaan en zonodig leert u om zich sociaal vaardiger te kunnen gedragen. Er wordt aandacht besteed aan angstige denkgewoonten zodat u leert om deze bij te stellen en te veranderen in realistische en helpende zienswijzen.

Er is ook de mogelijkheid dat u met medicatie behandeld wordt of met een combinatie van cognitieve gedragstherapie en medicatie. Uw behandelaar neemt hier samen met u een beslissing over.